Các nhà nghiên cứu ở Bỉ đã giải mã thành công chữ Elamite tuyến tính - hệ thống chữ viết cổ xưa, trừu tượng bậc nhất nhân loại.

Một nhóm nghiên cứu ở Đại học Liège (Bỉ), đứng đầu là nhà khảo cổ – ngữ văn học cổ François Desset, tuyên bố đã giải mã được hệ thống chữ Elamite tuyến tính sau hơn một thế kỷ giới học giả “bó tay”.

 

Chữ Elamite tuyến tính là gì?

 

• Là hệ thống chữ viết được dùng cách đây khoảng 4.800–5.000 năm ở miền Nam Iran, gắn với nền văn minh cổ Elam.
• Nó được xem là một trong 3 hệ thống chữ viết cổ nhất từng biết đến, bên cạnh chữ tượng hình Ai Cập và chữ hình nêm của Lưỡng Hà.
• Các ký tự mang dạng trừu tượng, thiên về hình khối, không mô phỏng người/vật như chữ tượng hình Ai Cập.

Họ giải mã bằng cách nào?

 

• Từ năm 2017, Desset và cộng sự phân tích 45 văn bản cổ (chủ yếu là khắc trên hiện vật), tất cả viết bằng chữ Elamite tuyến tính.
• Họ đối chiếu các tên vua, tên thần Elam khoảng năm 2000 TCN với các tên đã biết trong văn bản chữ hình nêm, từ đó suy ra giá trị âm của từng ký tự.
• Kết quả: xác định đây là một hệ thống chữ viết thuần âm vị (phonetic), thuộc nhóm chữ ghi âm cổ xưa nhất từng biết đến.

Vì sao phát hiện này quan trọng?

 

• Nó mở đường đọc trực tiếp các văn bản Elam cổ, thay vì chỉ suy luận gián tiếp qua nguồn Mesopotamia hay Ai Cập.
• Góp phần làm sáng tỏ một “lỗ hổng” trong lịch sử chữ viết và lịch sử các nền văn minh Trung Đông thời kì sơ sử.
• Đồng thời nâng vị thế nghiên cứu khảo cổ – ngôn ngữ học của Đại học Liège và cộng đồng khoa học Bỉ.

Người Miền Tây